Süt dişleri ne zaman düşer? Çocuğunuzun ilk dişi sallanmaya başladığında bu soru her ebeveynin aklına gelir. Kısa cevap: süt dişleri ortalama 6 yaşında düşmeye başlar ve 12 ila 13 yaşına kadar yerlerini kalıcı dişlere bırakır. Ancak hangi dişin ne zaman ve hangi sırayla düşeceği, kalıcı dişin ne zaman çıkacağı ve hangi durumların hekim kontrolü gerektirdiği ayrıntıda gizlidir. Bu rehberde yaşa göre eksiksiz bir diş değişim tablosu bulacaksınız.
Kısa cevap: İlk düşen dişler genellikle alt çenedeki iki ön kesicidir ve bu 5 ila 7 yaş arasında olur. Değişim 12-13 yaşına kadar sürer. Kız çocuklarında süreç birkaç ay daha erken başlayabilir. 1 yıla kadar erken veya geç sapmalar çoğunlukla normaldir.
Süt dişleri ne zaman düşer, süreç nasıl işler?
Çocuklarda toplam 20 süt dişi bulunur. Alttan gelen kalıcı diş, süt dişinin kökünü zamanla eritir; kökü kalmayan süt dişi sallanır ve düşer. Bu yüzden süt dişleri kendiliğinden, çoğu zaman ağrısız biçimde düşer. Süreç ortalama 6 yaşında başlar; ancak 5 ile 7 yaş arasındaki her başlangıç normal kabul edilir. Genetik, beslenme ve cinsiyet zamanlamayı etkiler.
Yaşa göre süt dişi düşme ve kalıcı diş çıkma tablosu
Süt dişleri ne zaman düşer sorusunun en net cevabı bu tablodadır. Tablo her diş grubu için üç bilgiyi bir arada verir: süt dişinin bebeklikte sürdüğü ay, düştüğü yaş ve yerine gelen kalıcı dişin çıktığı yaş. Tabloyu kaydedip çocuğunuzun diş takvimi olarak kullanabilirsiniz.
| Diş grubu | Sürme (bebeklikte) | Düşme yaşı | Kalıcı dişin çıkışı |
|---|---|---|---|
| Alt orta kesiciler (ön dişler) | 6-10 ay | 6-7 yaş | 6-7 yaş |
| Üst orta kesiciler | 8-12 ay | 6-7 yaş | 7-8 yaş |
| Üst yan kesiciler | 9-13 ay | 7-8 yaş | 8-9 yaş |
| Alt yan kesiciler | 10-16 ay | 7-8 yaş | 7-8 yaş |
| Birinci süt azıları | 13-19 ay | 9-11 yaş | 10-12 yaş (küçük azı) |
| Köpek dişleri (kaninler) | 16-23 ay | 9-12 yaş | 9-12 yaş |
| İkinci süt azıları | 23-33 ay | 10-12 yaş | 11-13 yaş (küçük azı) |
Tablodaki aralıklar ortalamadır; Amerikan Diş Hekimleri Birliği’nin diş sürme çizelgeleri de benzer aralıkları verir. Çocuğunuz aralığın biraz dışındaysa tek başına endişe nedeni değildir; sıranın ve genel gidişatın düzgün olması daha önemlidir.
Süt dişleri hangi sırayla düşer?
- Alt orta kesiciler (çoğunlukla ilk düşenler)
- Üst orta kesiciler
- Yan kesiciler (üst ve alt)
- Birinci süt azıları
- Köpek dişleri ve ikinci süt azıları (en son düşenler)
Kabaca kural şudur: dişler hangi sırayla sürdüyse, o sırayla düşer. Önce ön bölge, en son arka azılar değişir.
Dikkat: 6 yaş dişi süt dişi değildir
Ebeveynlerin en sık yanıldığı konu budur. Çocuk yaklaşık 6 yaşındayken, en arkadaki süt azısının gerisinde hiçbir süt dişi düşmeden yeni bir azı dişi sürer. “6 yaş dişi” denilen bu diş, kalıcı birinci büyük azıdır ve ömür boyu kullanılacaktır. Süt dişi sanılıp bakımı ihmal edildiğinde erken yaşta çürüyen bu diş, en sık kaybedilen kalıcı diştir. Arka bölgedeki fırçalamaya bu yaşta özellikle dikkat edin; fırçalama düzeni kurmak için yazdırılabilir diş fırçalama çizelgemizi kullanabilirsiniz.
Sallanan süt dişi: Ne yapmalı, ne yapmamalı?
- Yapın: Çocuğunuzun dişi temiz parmakla veya diliyle nazikçe oynatmasına izin verin; doğal sallanma düşmeyi hızlandırır.
- Yapın: Diş düştüğünde hafif kanama olursa temiz bir gazlı bezle birkaç dakika bastırın; ilk saatlerde çok sıcak yiyecek vermeyin.
- Yapmayın: İple çekme, kapıya bağlama gibi yöntemler denemeyin. Kök yeterince erimeden koparılan diş; kanama, ağrı ve enfeksiyon riski taşır.
- Yapmayın: Sallanmayan bir dişi zorlamayın. Diş uzun süre sallanıp düşmüyorsa çekimi hekime bırakın.
Hangi durumlarda diş hekimine gitmeli?
Süt dişleri ne zaman düşer sorusunda asıl önemli olan, normalin dışına çıkan durumları tanımaktır. Şu tablolarda çocuğunuzu diş hekimine götürün:
- Erken kayıp: Süt dişi çürük veya travma nedeniyle zamanından çok önce kaybedilirse, komşu dişler boşluğa devrilebilir ve kalıcı dişe yer kalmaz. Bu durumda yer tutucu adlı basit bir aparey gerekebilir.
- Geç kalma: 7 yaşını geçtiği halde hiç diş düşmediyse ya da 13-14 yaşında hâlâ süt dişleri duruyorsa; kalıcı diş eksikliği veya gömük diş olasılığı röntgenle değerlendirilir.
- Çift sıra dişler: Kalıcı diş, süt dişi düşmeden arkasından sürerse (köpekbalığı dişleri) genellikle sorun kendiliğinden çözülür; ancak süt dişi sallanmıyorsa çekim gerekebilir.
- Ağrı ve şişlik: Sallanan diş çevresinde şiddetli ağrı, kızarıklık veya şişlik varsa bekletmeyin. Evde ilk yaklaşım için çocuklarda diş ağrısına ne iyi gelir yazımıza bakabilirsiniz.
Süt dişi çürüğü önemli mi? “Nasılsa düşecek” yanılgısı
Süt dişleri geçici olsa da görevleri kritiktir: çiğneme ve konuşmayı sağlarlar, çenenin gelişimini yönlendirirler ve kalıcı dişler için yer tutarlar. Çürüyen süt dişi hem ağrı ve enfeksiyon kaynağıdır hem de altındaki kalıcı diş tohumuna zarar verebilir. Bu nedenle “nasılsa düşecek” diyerek çürük süt dişini tedavisiz bırakmak doğru değildir. Bebeklikte dişlerin geldiğini nasıl anlayacağınızı merak ediyorsanız süt dişi nasıl anlaşılır yazımızı okuyabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Ortalama 6 yaşında; 5 ile 7 yaş arasındaki her başlangıç normaldir. Kız çocuklarında birkaç ay daha erken olabilir.
Çoğunlukla alt çenedeki iki orta kesici (ön dişler) ilk düşenlerdir; ardından üst orta kesiciler gelir.
Genellikle birkaç hafta ile 6 ay içinde çıkar. 6 ayı geçtiği halde kalıcı diş görünmüyorsa diş hekimi röntgenle değerlendirme yapabilir.
Çoğu zaman evet; zamanlama genetik olarak 1 yıla kadar sapabilir. Yine de 7 yaş sonrasında bir diş hekimi kontrolü ve gerekirse panoramik röntgen ile kalıcı dişlerin varlığı kontrol edilir.
Köpekbalığı dişleri denilen bu durum sık görülür. Süt dişi sallanıyorsa genellikle kendiliğinden düşer ve kalıcı diş dil baskısıyla yerine oturur. Süt dişi sallanmıyorsa diş hekimi çekime karar verebilir.
Tedavi edilmelidir. Çürük süt dişi ağrı ve enfeksiyona yol açar, altındaki kalıcı diş tohumuna zarar verebilir ve erken kaybedilirse kalıcı dişe yer kalmayabilir.
Muğla’da çocuk diş hekimliği hakkında bilgi
Süt dişleri ne zaman düşer sorusunu artık tabloyla takip edebilirsiniz; geriye kalan tek şey düzenli kontroldür. Diş değişim döneminde altı ayda bir kontrol, sorunları büyümeden yakalamanın en kolay yoludur. Muğla Menteşe’deki muayenehanemizde çocuk diş tedavileri hakkında bilgi alabilir, çocuğunuzun ilk muayenesi öncesinde ilk diş muayenesinde neler yapılır yazımızı inceleyebilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; kişisel durumunuz için diş hekiminize danışınız.
